W oknie biura portowego wisi kartka, która przewiduje pływy na cały rok. Dla każdego dnia podaje godziny dwóch wysokich i dwóch niskich stanów wody oraz ich wysokość — z dokładnością do centymetra. Wydrukowano ją przed początkiem roku. O ile ktokolwiek może stwierdzić, jest trafna.
Uważam, że to jeden z najbardziej zdumiewających dokumentów, jakie przechowuje miasto, a prawie nikt nie zatrzymuje się, by go przeczytać.
Jak przewiduje się pływy
Pływ to nie pogoda. To arytmetyka. Woda wznosi się i opada, bo przyciągają ją Księżyc i Słońce, a ich oddziaływanie powtarza się w mierzalnych cyklach: główny, wywoływany przez Księżyc, trwa nieco ponad dwanaście godzin i dwadzieścia pięć minut — dlatego każdego dnia wysoka woda przypada mniej więcej pięćdziesiąt minut później.1 Dodaj do tego krótszy cykl Słońca, powolne wahania orbity Księżyca i kształt konkretnego wybrzeża, a pływy można obliczyć na wiele lat naprzód. W biurze nie obserwuje się jutrzejszego przypływu. Sprawdza się go w tabeli.
Tutaj pływy są niewielkie. W zwykły dzień różnica między wysokim a niskim stanem wody nie sięga wysokości kuchennego stołu, więc przybysze z oceanicznych wybrzeży śmieją się z niej. Ale niewielkie nie znaczy nieistotne. Ta różnica poziomu wody decyduje o tym, czy stare schody przy targu rybnym są suche, czy łódź o głębokim zanurzeniu może opuścić miejsce cumowania i czy dzieci mogą wyjść na skałę z żelaznym pierścieniem.
Czego tabela nie mówi
Tabela ma jedno wielkie przemilczenie, które ludzie żyjący w rytmie pływów poznają już na początku. Przewiduje pływy powodowane przez Księżyc. Nie potrafi przewidzieć tych, które powoduje wiatr. Silny wiatr z południa spiętrza wodę przy brzegu, więc przypływ jest wyższy, niż podano w tabeli; zimny wiatr z północnego wschodu, ten, który zimą spływa z płaskowyżu, może odsunąć morze od brzegu i sprawić, że poziom w porcie będzie niższy, niż ktokolwiek się spodziewał.2
Dlatego tabelę czyta się, zerkając na niebo. Rybacy, których o to zapytałam, ani jej nie ufają, ani jej nie lekceważą. Traktują ją jak wskazówki bardzo dobrego przyjaciela: dobrze zna drogi, ale nie przewidzi ruchu.
Uważam, że tak właśnie należy czytać większość drukowanych tekstów, które twierdzą, że znają przyszłość. Przeczytaj obliczenia. Potem wyjrzyj przez okno.
Notatki
-
Naukowcy zajmujący się pływami nazywają te regularne cykle składowymi harmonicznymi, a główna składowa księżycowa nosi przyjemnie suchą nazwę M2. Prognoza pływów jest sumą dziesiątek takich składowych, z których każda ma własną prędkość i amplitudę dla konkretnego portu.
-
W takie dni biuro portowe przykleja taśmą odręcznie napisaną kartkę do rogu tablicy. Za każdym razem widnieją na niej te same trzy słowa, których nie przetłumaczę, bo nie są grzeczne.
|